Cevap 1: 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6, 7, 8 ve 58 inci maddelerinde, sözleşmeli personelin yönetim kurulu kararı ile işe alınacağı, sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranacak genel şartlar ile ilaveten aranacak diğer özel şartların teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunacağı, sözleşmeli personelin iş gereklerine uygun olarak yarışma ve yeterlik veya sadece yeterlik sınavına tabi tutulmak suretiyle işe alınacağı, teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memur statüsünden sözleşmeli statüye, sözleşmeli statüden memur statüsüne geçenlerle mecburi hizmetle yükümlü bulunanların ayrıca sınava tabi tutulmayacağı, 399 sayılı KHK’nin teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda uygulanması sırasında birliği sağlamak ve doğacak tereddütleri gidermekle Başkanlığımızın yetkili ve görevli olduğu, sözleşmeli personele ilişkin olarak mezkur Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış olup, bu hükümler çerçevesinde, kamu iktisadi teşebbüslerinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli personelden istifa edenlerin aynı sözleşmeli personel statüsünde bir göreve sınava tabi olmaksızın ilgili mevzuatına uyulmak suretiyle açıktan atanmalarının bu Kuruluşların takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.

Cevap 2: Kamu iktisadi teşebbüslerinin memur ve sözleşmeli personel alımları “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacakları İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” de yer alan hükümler dahilinde yapılmakta olup, bu Yönetmelik hükümlerine göre, kurum ve kuruluşların usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş kadroların sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler ÖSYM tarafından ilan edilmektedir. Kamu Personeli Seçme Sınavına (KPSS) girmiş olan adaylar ilan edilen kadrolardan atanmak istediklerini tercih formuna yazmakta ve ÖSYM tarafından KPSS puanları, tercihleri, kadro sayıları ve koşulları göz önüne alınarak yerleştirme yapılmaktadır.

Kamu iktisadi teşebbüslerinin işçi alımları ise “Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Daimi Kadrolarına İlk Defa İşçi Olarak Alınacaklar Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği” hükümlerine göre Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü aracılığı ile yapılmakta olup, hangi kurum ve kuruluşlara işçi alınacağı ile başvuru süresi ve gerekli şartlar bu Kurum tarafından Resmi Gazetede ilan edilmektedir.

Cevap 3: Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının personel rejimini düzenleyen 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, sözleşmeli personelin hizmete alınmaları, görev ve yetkileri, nitelikleri, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük hakları memuriyet statüsünden bağımsız olarak düzenlenmiş olup, aynı Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadrolarına açıktan veya naklen atanabileceğine dair bir hükme yer verilmemiştir .

Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesinin son fıkrasında, “657 sayılı Kanunu tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler...” denilmektedir.

Söz konusu hükümden, farklı personel mevzuatına tabi kadrolu personelin anlaşılması gerekmekte olup, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelin ise kadroyla ilişkisi bulunmamaktadır.

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, kamu iktisadi teşebbüslerinde 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken istifaen görevinden ayrılan personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesine göre memur kadrolarına açıktan atanamayacağı değerlendirilmektedir.

Cevap 4: KBilindiği üzere, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının personel rejimini düzenleyen, 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, sözleşmeli personelin hak ve yükümlülükleri, memuriyet statüsünden bağımsız olarak düzenlenmiş olup, aynı Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personelin diğer kamu iktisadi teşebbüslerindeki sözleşmeli personel pozisyonlarına naklen atanabileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ayrıca, 13/3/1990 tarih ve 02162 sayılı yazımızda yer alan I seri nolu KİT Personel Rejimi Genel Tebliğinde, Bakanlıklar veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında memur veya diğer statüler altında çalışan kamu görevlilerinin teşebbüs veya bağlı ortaklıklarında görev alması açıktan işe alma olarak değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6, 7, 8 ve 58 inci maddelerinde, sözleşmeli personelin yönetim kurulu kararı ile işe alınacağı, sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranacak genel şartlar ile ilaveten aranacak diğer özel şartların teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunacağı, sözleşmeli personelin iş gereklerine uygun olarak yarışma ve yeterlik veya sadece yeterlik sınavına tabi tutulmak suretiyle işe alınacağı, teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memur statüsünden sözleşmeli statüye, sözleşmeli statüden memur statüsüne geçenlerle mecburi hizmetle yükümlü bulunanların ayrıca sınava tabi tutulmayacağı, 399 sayılı KHK’nin teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda uygulanması sırasında birliği sağlamak ve doğacak tereddütleri gidermekle Başkanlığımızın yetkili ve görevli olduğu, sözleşmeli personele ilişkin olarak mezkur Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığnın görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıdaki açıklama ve hükümler çerçevesinde, Kamu iktisadi teşebbüslerinde çalışan sözleşmeli personelin başka bir kamu iktisadi teşebbüsüne naklen atanamayacağı ancak, bu personelin sınava tabi olmaksızın ilgili mevzuatına uyulmak suretiyle açıktan atanmasının ilgili teşebbüs veya bağlı ortaklığın takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.

Cevap 5: 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinde, bu KHK’nin 233 sayılı KHK’ye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenlediği, 3/a maddesinde teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetlerin memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürüleceği, 3/b maddesinde, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken aslî ve sürekli görevlerinin; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürüleceği, bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 3/e maddesinde ise işçilerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olmadığı hükme bağlanmış, ancak, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamede kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında sözleşmeli personelin ekli (I) sayılı cetvelde yer alan bir kadroya veya bir başka sözleşmeli personel pozisyonuna vekalet edebileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesinde, “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş kadrolara, açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.” denilmektedir.

Yukarıdaki hükümler çerçevesinde, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvelde sayılan bir pozisyonda görev yapmakta olan sözleşmeli personelin, aynı KHK eki (I) sayılı cetvelde yer alan bir kadroya veya bir başka sözleşmeli personel pozisyonuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi kapsamında vekalet edemeyeceği değerlendirilmektedir.

Cevap 6: 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6, 7, 8 ve 58 inci maddelerinde, sözleşmeli personelin yönetim kurulu kararı ile işe alınacağı, sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranacak genel şartlar ile ilaveten aranacak diğer özel şartların teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunacağı, sözleşmeli personelin iş gereklerine uygun olarak yarışma ve yeterlik veya sadece yeterlik sınavına tabi tutulmak suretiyle işe alınacağı, teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memur statüsünden sözleşmeli statüye, sözleşmeli statüden memur statüsüne geçenlerle mecburi hizmetle yükümlü bulunanların ayrıca sınava tabi tutulmayacağı, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda uygulanması sırasında birliği sağlamak ve doğacak tereddütleri gidermekle Başkanlığımızın yetkili ve görevli olduğu, sözleşmeli personele ilişkin olarak mezkur Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Başkanlığımızın görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıdaki hükümler çerçevesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet memurları ile öğretim elemanı, hakim, savcı ve kadrolu subay ve astsubaylar ile bunlardan istifa etmiş olanların, kamu iktisadi teşebbüslerinde sözleşmeli personel pozisyonlarına sınava tabi olmaksızın ilgili mevzuatına uyulmak suretiyle açıktan atanmasının ilgili Kuruluşların takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.